Forum Historii Nysy Strona Główna Forum Historii Nysy
Serwis społecznościowy poświęcony historii miasta Nysa

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy  StatystykiStatystyki
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj

Poprzedni temat «» Następny temat
Browar Ueberreiter przy pl. Kilińskiego
Autor Wiadomość
ralf 
Administrator


Dołączył: 07 Lis 2017
Posty: 2303
Skąd: Kraków
Wysłany: 2017-12-07, 13:16   Browar Ueberreiter przy pl. Kilińskiego

Niemal 10 lat temu poznałem drogą e-mailową Klausa Ueberreitera - prawnuka właściciela dawnego browaru w Nysie. Pradziadek mojego rozmówcy miał na imię Josef Jakob Ueberreiter i był z zawodu bednarzem. Na przełomie XIX i XX wieku prowadził browar mieszczący się w tzw. Czerwonym Domu (Rothes Haus) przy dzisiejszym placu Kilińskiego (Luisenplatz). Obecnie w tym miejscu znajduje się zaplecze sklepu "Biedronka". Lokalizację browaru, a dokładniej bramę do niego, zaznaczyłem niebieską strzałką na załączonym planie z roku 1905 (zdj. 1).

Od Klausa otrzymałem skany prywatnych fotografii przedstawiających browar jego pradziadka, które załączam poniżej, dokładnie w takiej jakości w jakiej mi je przysłano (zdj. 2-10). Jedną z nich jest zdjęcie grupowe. Sądząc po widniejącym na nim napisie na beczce, zostało wykonane w 1902 roku. Widać na nim siedzącego za stołem właściciela browaru z melonikiem na głowie.

Josef Jakob Ueberreiter urodził się w Kopernikach pod Nysą w dniu 19 lipca 1839 roku. Dwa dni później został ochrzczony. W wieku 30 lat, dnia 26 stycznia 1869 roku w kościele św. Jakuba w Nysie zawarł związek małżeński z Josephą Hartmann (1848-1893), z którą miał siedmioro dzieci: cztery córki i trzech synów. W roku 1893 Josepha zmarła, a rok później (1894) Josef Jakob ożenił się po raz drugi, tym razem z Franziską Wa-tzker (z domu Elsner), z którą miał jedno dziecko - syna. Josef Jakob zmarł w dniu 6 września 1904 roku w Nysie czyli dwa lata po zrobieniu wspomnianego zdjęcia grupowego.

Na tej samej fotografii, po lewej stronie od właściciela browaru (obok mężczyzny trzymającego w ręku łopatę), siedzi przy stole jego syn - Josef Ueberreiter czyli dziadek mojego rozmówcy. Josef urodził się 8 kwietnia 1873 roku w Nysie, gdzie w wieku 28 lat ożenił się z Antonie Wache (1886-1966). Był z zawodu dyplomowanym inżynierem. Pracował projektując wyposażenie kuchenne dla fabryki Kreftt: w okresie (mniej więcej) 1912-1914 we Wrocławiu, a od 1916 roku w dzielnicy Tempelhof na ulicy Richnowstrasse. Josef cierpiał na nadwagę. Było to prawdopodobnie wrodzone zaburzenie metabolizmu lipidów. Codziennie rano zwykł jadać na śniadanie móżdżki cielęce. Zmarł w bardzo mroźny poranek upadając na ulicy w dniu 14 lutego 1929 roku.

Na zdjęciu nr 11 widać Josefa ze swoją żoną - Antonie i swoim kilkuletnim synem - Kurtem Ueberreiterem (1912-1989), późniejszym znanym niemieckim chemikiem, profesorem specjalizującym się w chemii polimerów. Małego Kurta siedzącego z psem przedstawia również zdjęcie nr 12. Z kolei syn Kurta - Klaus Ueberreiter, z którym miałem przyjemność korespondować, urodził się w Berlinie w 1955 roku i jest doktorem medycyny specjalizującym się w chirurgii plastycznej.

Zamieszczam ponadto tekst kartki pocztowej (zdj. 13), wysłanej w dniu 4 lutego 1915 roku z Wrocławia przez żonę Josefa (babcię Klausa) do jej rodziców w Nysie, którzy mieszkali w kamienicy przy ul. Biskupa Jarosława. Klaus napisał mi, że rodzina od strony jego babci prowadziła w Nysie sklep na rynku z wyrobami woskowymi. Chodzi o firmę Franza Marmätzschke, która mieściła się przy Targu Rybnym, zaraz za pomnikiem Fryderyka III. Sklep widać na zdjęciu pod linkiem: http://www.fhn.cba.pl/download.php?id=54

Jakiś czas temu Klaus poprosił mnie o pomoc w zlokalizowaniu grobu jego pradziadka - Josefa Jakoba Ueberreitera. Z tego co mu wiadomo został pochowany w Nysie. Wstępne próby znalezienia pochówku nie powiodły się i zaistniała konieczność przewertowania ksiąg, na co potrzeba czasu. Będę starał się to załatwić ale póki co, jeśli ktoś mógłby w tej sprawie jakoś pomóc, będę bardzo wdzięczny.

zdj. 1.jpg
Fragment planu Nysy z 1905 roku z zaznaczonym strzałką browarem Ueberreitera.
Plik ściągnięto 30 raz(y) 2,2 MB

zdj. 2.JPG
Zdjęcie grupowe na terenie browaru w Czerwonym Domu. Rok 1902.
Plik ściągnięto 39 raz(y) 723,79 KB

zdj. 3.JPG
Widok na browar z dawnego Luisenplatz (pl. Kilińskiego). Widok w kierunku północnym.
Plik ściągnięto 31 raz(y) 3,38 MB

zdj. 4.JPG
Widok na browar z dawnego Luisenplatz (pl. Kilińskiego). Widok w kierunku północnym.
Plik ściągnięto 26 raz(y) 507,49 KB

zdj. 5.JPG
Zabudowania browaru. Po prawej widać ul. Kościuszki. Widok w kierunku północno-zachodnim.
Plik ściągnięto 21 raz(y) 576,47 KB

zdj. 6.JPG
Teren browaru. Widok w kierunku południowo-wschodnim.
Plik ściągnięto 26 raz(y) 663 KB

zdj. 7.jpg
Teren browaru. Widok w kierunku południowo-wschodnim.
W oddali wieża kościoła garnizonowego.
Plik ściągnięto 25 raz(y) 992,01 KB

zdj. 8.jpg
Teren browaru. Widok w kierunku południowo-wschodnim.
W oddali wieża kościoła garnizonowego.
Plik ściągnięto 33 raz(y) 901,08 KB

zdj. 9.JPG
Teren browaru. Widok w kierunku północno-zachodnim.
Plik ściągnięto 17 raz(y) 531,54 KB

zdj. 10.JPG
Teren browaru. Widok w kierunku północno-zachodnim.
Plik ściągnięto 23 raz(y) 550,56 KB

zdj. 11.jpg
Josef Ueberreiter ze swoją żoną - Antonie i synem - Kurtem.
Plik ściągnięto 23 raz(y) 351,29 KB

zdj. 12.jpg
Kilkuletni Kurt Ueberreiter.
Plik ściągnięto 18 raz(y) 942,14 KB

zdj. 13.jpg
Treść kartki wysłanej w 1915 roku z Wrocławia do Nysy przez Antonie - żonę Josefa.
Plik ściągnięto 25 raz(y) 498,41 KB

_________________
Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V.
 
     
Obelix 

Dołączył: 19 Lis 2017
Posty: 60
Skąd: Neisse/Nysa
Wysłany: 2017-12-07, 14:20   

Na zdjęciu grupowym, które tak świetnie opisał Ralf, jest jeszcze jedna ważna postać dla browaru. Z lewej strony właściciela browaru Josef Jakob Ueberreiter siedzi najprawdopodobniej piwowar browaru Ernst Jung. To rozszyfrował na poprzednim forum Piwowar.
Wrzucam jeszcze parę fotek Rothes Haus'u, i butelek z tego browaru :-)
Po zamknięciu browaru 1912, miejsce to nadal było związane z piwem. Mieściła się tam hurtownia piwa Roberta Beck'a a później Otto Asner'a. O tym napiszę trochę później ;-)

Germania Brauerei - Nysa.JPG
Plik ściągnięto 9 raz(y) 1,65 MB

Germania Brauerei Nysa zielona.JPG
Plik ściągnięto 10 raz(y) 1,56 MB

Germania Brauerei biała.JPG
Plik ściągnięto 9 raz(y) 108,32 KB

Friedrichstadt brąz2.JPG
Plik ściągnięto 18 raz(y) 106,77 KB

Friedrichstadt brąz1.JPG
Plik ściągnięto 11 raz(y) 119,26 KB

Rotes Haus.jpg
Plik ściągnięto 25 raz(y) 164,38 KB

182555444.jpg
Rok 1945
Plik ściągnięto 34 raz(y) 146,34 KB

123153rotes_haus.jpg
Plik ściągnięto 21 raz(y) 113,17 KB

220227kilinskiego_louisen_platz_wraz_z_tzw_rotes_hausem.jpg
Plik ściągnięto 32 raz(y) 357,72 KB

074358radoszyn.jpg
Miejsce po Rothes Haus
Plik ściągnięto 45 raz(y) 161,24 KB

_________________
@DomowyBrowarIVPietro
 
     
ralf 
Administrator


Dołączył: 07 Lis 2017
Posty: 2303
Skąd: Kraków
Wysłany: 2017-12-22, 14:24   

ralf napisał/a:
Klaus napisał mi, że rodzina od strony jego babci prowadziła w Nysie sklep na rynku z wyrobami woskowymi. Chodzi o firmę Franza Marmätzschke, która mieściła się przy Targu Rybnym, zaraz za pomnikiem Fryderyka III.

Parę lat temu natknąłem się na Ebay'u na starą fotografię wykonaną w 1887 roku w atelier fotograficznym w miejscowości Holzminden (lub Pyrmont - w zależności, o które atelier dokładnie chodzi) w Dolnej Saksonii w Niemczech. Zdjęcie podpisane jest piórem - "Franz Marmaetzschke, Neisse, 1887" i przedstawia wizerunek wspomnianego w powyższym cytacie właściciela sklepu z wyrobami woskowymi na nyskim rynku. Fotografię tą zamieszczam poniżej.

awers.JPG
Plik ściągnięto 10 raz(y) 266,44 KB

rewers.JPG
Plik ściągnięto 12 raz(y) 244,74 KB

_________________
Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V.
 
     
Neisse 

Dołączyła: 01 Gru 2017
Posty: 264
Wysłany: 2020-05-02, 21:16   

Browar na dwóch starych pocztówkach

e.jpg
Plik ściągnięto 24 raz(y) 3,75 MB

a.jpg
Plik ściągnięto 20 raz(y) 3,74 MB

 
     
ralf 
Administrator


Dołączył: 07 Lis 2017
Posty: 2303
Skąd: Kraków
Wysłany: 2022-03-23, 08:49   

W zbiorach Archiwum Państwowego w Opolu znajduje się oryginalna fotografia wykonana przed wojną w Nysie, przedstawiająca starszego mężczyznę przed wejściem głównym do jednej z kamienic przy Bischofstrasse (ul. Biskupa Jarosława). Na rewersie zdjęcia znajduje się odręczny podpis ołówkiem o treści: "Bischofstr. Haus das Fleischermeister Hr. Wache" (w tłum. "Ul. Biskupa Jarosława. Dom mistrza rzeźnickiego, Pana Wache"). Okazuje się, że mężczyzną na fotografii jest nysanin Carl Wache (1854-1944) - pradziadek wspomnianego wcześniej w tym temacie Klausa Ueberreitera. To właśnie Carl jest adresatem pocztówki przedstawionej w pierwszym poście tego tematu (zdj.12, zdj.13), którą napisała z Wrocławia jego córka - Antonie Wache (babcia Klausa). Innymi słowy, właściciel dawnego browaru przy Louisenplatz - Josef Jakob Ueberreiter oraz Carl Wache byli teściami dla tej samej pary małżonków. Parę dni temu korespondowałem w sprawie przedmiotowego zdjęcia z Klausem Ueberreiterem, który potwierdził, że jest to jego pradziadek Carl, z zawodu rzeźnik, zamieszkały przy Bischofstrasse 73 (po zmianie numeracji kamienic - nr 9). Fotografię, o której mowa załączam poniżej.

Carl Wache (1854-1944) przed wejściem głównym do kamienicy przy Bischofstrasse 9, gdzie mieszkał [zbiory AP w Opolu] _AWERS_.jpg
Plik ściągnięto 6 raz(y) 2,94 MB

Carl Wache (1854-1944) przed wejściem głównym do kamienicy przy Bischofstrasse 9, gdzie mieszkał [zbiory AP w Opolu] _REWERS_.jpg
Plik ściągnięto 0 raz(y) 509,52 KB

_________________
Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V.
 
     
ralf 
Administrator


Dołączył: 07 Lis 2017
Posty: 2303
Skąd: Kraków
Wysłany: 2022-06-05, 23:43   

ralf napisał/a:
mężczyzną na fotografii jest nysanin Carl Wache (1854-1944) - pradziadek Klausa Ueberreitera

Parę dni temu, w starej niemieckiej księdze cmentarnej z cmentarza Jerozolimskiego, udało mi się znaleźć wpis dotyczący Carla Wache, którego nazwisko widnieje tam w pozycji nr 182. Dowiadujemy się z niego, że zmarły został pochowany w sektorze nr 14, w grobie nr 443. Najprawdopodobniej numery przedwojennych sektorów cmentarza nie uległy do dziś zmianie więc można przyjąć, że zmarły spoczął obok kościoła św. Krzyża, na tej samej kwaterze co słynny niemiecki poeta - Joseph von Eichendorff. Niestety żaden niemiecki grób (poza ww.) na tej kwaterze nie zachował się. Księga informuje nadto, że zmarły był z zawodu rzeźnikiem, później tzw. rentierem. Jako miejsce jego zamieszkania wpisano Obermährengasse 14 (ul. Słowiańska) - pod tym adresem przed wojną znajdował się dom św. Notburgi czyli placówka opiekuńcza prowadzona przez siostry zakonne. Carl zmarł w dniu 29 grudnia 1944 r., a pochowano go w dniu 3 stycznia 1945 r. W przedostatniej kolumnie wpisu widnieje treść wskazująca na córkę zmarłego oraz jej adres zamieszkania: "Tochter: Toni Überreiter, Berlin Tempelhof, Richnowstrasse 3". Linijkę powyżej wpisu Carla Wache ujęto jego zmarłą w 1940 roku żonę - Agnes Wache, zamieszkałą przy Bischofstrasse 9 (ul. Biskupa Jarosława).

Przedwojenna księga cmentarna z cmentarza Jerozolimskiego w Nysie [fot. ralf].jpg
Plik ściągnięto 4 raz(y) 3,97 MB

_________________
Zapraszam do: Muzeum w Nysie // Neisser Kultur- und Heimatbund e.V.
 
     
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

phpBB by przemo  
Strona wygenerowana w 0,656 sekundy. Zapytań do SQL: 10