Forum Historii Nysy

[ralf]

We Frączkowie (Franzdorf) znajduje się pomnik poświęcony żołnierzom poległym w I wojnie światowej, który ma formę wysokiej na ok. 10 metrów wieży – dzwonnicy. Wzniósł go w 1932 r. mistrz murarski z Frączkowa o nazwisku Otto Giersdorff. Na fasadzie, nad wejściem znajdował się napis „SIE STARBEN FÜR UNS” (tłum. „ONI ZGINĘLI ZA NAS”), którego pozostałości są jeszcze widoczne w tynku [zdj.4]. Nad napisem widniała betonowa figura orła, stojąca na kamiennej konsoli. Dziś figura ta nosi ślady wyraźnych uszkodzeń (brak głowy, dorobiona noga i ukruszone skrzydło). Fasadę wieńczy masywny, murowany krzyż. Załączone, przedwojenne zdjęcie pomnika wykonał w 1932 r. nyski fotograf Paul Schmidt. Około 1990 r. do pomnika dobudowano od przodu kaplicę, którą rozebrano ok. 2020 r. Ślad po jej dwuspadzistym dachu widać do dziś na ścianie nad figurą orła [zdj.3].

---

(zdj.1) Rok 1932. Pomnik we Frączkowie [fot. Paul Schmidt].jpg

Plik ściągnięto 8 raz(y) 318,88 KB

(zdj.2) Pomnik we Frączkowie [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 5 raz(y) 5,63 MB

(zdj.3) Pomnik we Frączkowie [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 4,14 MB

(zdj.4) Pomnik we Frączkowie [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 5,17 MB

(zdj.5) Pomnik we Frączkowie [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 1,47 MB

(zdj.6) Pomnik we Frączkowie [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 2,84 MB

(zdj.7) Pomnik we Frączkowie [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 5,91 MB

(zdj.8) Pomnik we Frączkowie [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 5,67 MB

(zdj.9) Pomnik we Frączkowie [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 3,54 MB

(zdj.10) Pomnik we Frączkowie [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 3 raz(y) 5,19 MB

[ralf]

Pomnik w Konradowej poświęcony żołnierzom poległym w I wojnie światowej stał przy głównej drodze, obok kościoła filialnego pw. św. Konrada. Dzisiaj pozostał po nim tylko betonowy, kwadratowy podest oraz stojące na nim żelazne ogrodzenie, a w 2016 r. postawiono przy nim wysoki, metalowy krzyż [zdj.2]. Nie są mi znane nazwiska, które widniały na pomniku, ale według niemieckich list strat wojennych (Deutsche Verlustlist), w okresie I wojny światowej zginęło przynajmniej 10 żołnierzy pochodzących z Konradowej, a kolejnych 7 uznano za zaginionych. Oto ich nazwiska i rok śmierci/zaginięcia:

Polegli:
Christoph Josef (1914)
Jüttner Eduard (1914)
Globisch Alois (1915)
Zipper Joh. (1915)
Grieger August (1917)
Iftel Paul (1917)
Preußer Franz (1917)
Zippert Robert (1917)
Mattner Franz (1918)
Schiller Joseph (1918)

Zaginięci:
Werner Johann (1914)
Globisch Josef (1914)
Sperlig Franz (1915)
Langer Paul (1916)
Langer Paul (1917)
Herde Julius (1917)
Zipper Ignatz (1917)

Zdjęcie nr 1 to fragment przedwojennej widokówki i jedyny widok tego pomnika jaki znam. W tle fotografii widać dzisiejszy dom nr 54 oraz tamtejszą stodołę.

---

(zdj.1) Pomnik pierwszowojenny w Konradowej przed 1945 r.jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 1,16 MB

(zdj.2) Miejsce, w którym stał pomnik w Konradowej [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 5,52 MB

(zdj.3) Miejsce, w którym stał pomnik w Konradowej [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 6,8 MB

(zdj.4) Miejsce, w którym stał pomnik w Konradowej [fot. ralf - 10.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 5,18 MB

[ralf]

Fragment pomnika stojącego w Kozielnie (Kosel), poświęconego poległym w czasie I wojny światowej.
Oto widniejące na nim nazwiska, poprzedzone stopniami:

UNSEREN HELDEN
[...] Karl Brosig
Schütze Paul Bartsch
Musk. Aug. Bartsch
Musk. Paul Christ
[...] Albert Exner
Serg. Aug. Grötzner
Musk. Georg Grosser
Musk. Karl Grosser
[...] Robert Kail
Ldstm. Alois Kunert
Gefr. Herm. Laufer
Musk. Wilh. Laufer
Füs. Herm. Pompe
Musk. Paul Pompe
Musk. Herm. Scholz
Musk. Josef Scholz
Gefr. Franz Scholz
Gren. Karl Scholz
Gren. Aug. Schubert
Gefr. Franz Weissbrich

---

(zdj.1) Pomnik pierwszowojenny w Kozielnie [fot. ralf - 30.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 7,36 MB

(zdj.2) Pomnik pierwszowojenny w Kozielnie [fot. ralf - 30.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 5,85 MB

(zdj.3) Pomnik pierwszowojenny w Kozielnie [fot. ralf - 30.V.2026].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 6,74 MB