Forum Historii Nysy

[Bolek]

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła, widok frontonu.07.10.2005 r.

---

Pakosławice 07.10.2005.jpg

Plik ściągnięto 24 raz(y) 367,21 KB

[Bolek]

Kapliczka przy cmentarzu w Pakosławicach

---

IMG20221015173706.jpg

Plik ściągnięto 25 raz(y) 5,72 MB

[ralf]

W załączeniu zdjęcie dzwonu, który przed wojną wisiał w kościele w Pakosławicach (Bösdorf), a obecnie znajduje się w Muzeum Ziemi Górnośląskiej (Oberschlesisches Landesmuseum) w Ratingen. Historię dzwonu przybliża stojąca obok niego tabliczka z tekstem (tłum.):

Ten dzwon, odlany w 1492 roku, pochodzi z Pakosławic, jednej z najstarszych wsi w powiecie nyskim. Drugi tamtejszy dzwon, odlany w 1499 roku, wisiał obok niego w kościele katolickim, zbudowanym w 1221 roku. Dzwony te ukazuje obecny herb Pakosławic. Jak większość dzwonów, ten również jest wykonany z brązu cynowego.

Podczas I wojny światowej, a tym bardziej w czasie II wojny światowej, dzwony z całych Niemiec i z terenów okupowanych zostały skonfiskowane. W zależności od ich wartości historycznej, wieku lub wyjątkowości, były one przetapiane na potrzeby niemieckiego przemysłu zbrojeniowego, głównie w Hamburgu-Veddel. Los ten spotkał około 150 000 dzwonów. Po wojnie, te dzwony, które nie zostały przetopione, powróciły na swoje pierwotne miejsca. Około 1300 dzwonów pochodzących z przedwojennych, niemieckich terenów, które w 1945 r. przyznano Polsce i Związkowi Radzieckiemu, zostało wypożyczonych zachodnioniemieckim parafiom w celu zastąpienia tamtejszych, zniszczonych dzwonów.

Napis na dzwonie z Pakosławic brzmi:
„hilf ∙ got ∙ maria ∙ berot ∙ als ∙ das ∙ wie ∙ beginnen ∙ das ∙ vs ∙ ein ∙ gut ∙ einde ∙ gewunnen”

Na dzwonach często widniał wers „Hilf Gott, Maria berate” (tłum. „Boże pomóż, Maryjo doradź”). Litery miały formę gotyckich minuskuł, które rozwinęły się w Niemczech na przełomie XIV i XV wieku. Podpisywanie (sygnowanie) dzwonów pojawiło się dopiero pod koniec średniowiecza, dlatego na dzwonie z Pakosławic nie ma wzmianki o ludwisarzu, który go wykonał. Natomiast relief, tradycyjnie przedstawia grupę ukrzyżowania Jezusa, Matkę Bożą i apostoła Jana.

---

Dzwon kościelny z przedwojennych Pakosławic, obecnie w muzeum w Ratingen [Zbiory prywatne - Regina Höfelmeier].jpeg

Plik ściągnięto 9 raz(y) 579,95 KB

[ralf]

Fasada kościoła w Pakosławicach oraz jego wejście główne. Zdjęcia zrobiono w marcu 2026 r.

---

(zdj.1) Kościół w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,52 MB

(zdj.2) Kościół w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,3 MB

[ralf]

Grób dawnego proboszcza gminy Pakosławice o nazwisku Johannes Ulbrich (1814-1888), który sprawował tą funkcję przez 36 lat. Nagrobek wykonała wrocławska firma kamieniarska „R. Pausenberger”. Grób znajduje się naprzeciwko wejścia głównego do pakosławickiego kościoła.

---

(zdj.1) Grób proboszcza Johannesa Ulbricha w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 6,07 MB

(zdj.2) Grób proboszcza Johannesa Ulbricha w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 3,67 MB

(zdj.3) Grób proboszcza Johannesa Ulbricha w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 1,61 MB

(zdj.4) Grób proboszcza Johannesa Ulbricha w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 4,8 MB

(zdj.5) Grób proboszcza Johannesa Ulbricha w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 2,81 MB

[ralf]

W zewnętrzną ścianę pakosławickiego kościoła wmurowane jest epitafium proboszcza Mehse, który zmarł w 1606 r.

---

Epitafium na ścianie kościoła w Pakosławicach [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 5,61 MB

[ralf]

Na tyłach pakosławickiego kościoła, gdzie kiedyś znajdował się cmentarz, ustawiono jakiś czas temu dwie kamienne tablice z nazwiskami osób, które tam niegdyś pochowano. Oto te nazwiska:

ADAMZIK, ARTELT, BARTSCH, BAUMGART, BIENERT, BLASCHKE, BÖER, BÖMSCH, BUCHMANN, DITSCHE, DOLZE, DROTZMANN, EICHHORN, ENDRICH, ENGLISCH, ERBS, FIETZ, FISCHER, FRANZKE, FREI, FRITSCH, GEBAUER, GIESSMANN, GÖBEL, GRALLA, GRUNDEI, HAASNER, HANISCH, HARICH, HÄRING, HEIMANN, HENSCHKER, HERDEN, HERRMANN, HERZOG, HILLEBRAND, HILLEBRANDT, HILLER, HOLZBRECHER, JAHN, JAHNEL, JANSCH, JUNG, KAISER, KALETTA, KALT, KALUSCHA, KAUF, KIELINGER, KINNE, KIRCHNER, KLAMT, KLEINEIDAM, KLIMPKE, KLOSE, KLODALLA, KÖRBEL, KRAUSE, KROKER, KRONAUER, KUHN, KUNZE, LANGER, LOSSE, LUX, MEISSNER, MENZEL, METZNER, MICHALKE, MÜLLER, NENTWIG, NEUMANN, OTTE, PATZELT, PECH, POHL, PUTZE, RADIG, RATSCHITZ, REICHELT, RIEGER, RITTER, RÖLLE, RUBEL, SABISCH, SCHINKE, SCHMIDT, SCHMOLKE, SCHMOTTE, SCHNALKE, SCHNALLE, SCHOLZ, SCHON, SCHWEIDLER, SEIDEL, SIEGERT, SOWA, STENZEL, STOLLE, THOMAS, TILSCH, TRSCHACHMANN, WAGNER, WALETZEK, WEISSNER, WERNER, WIEDEMANN, WILDE, WINKLER, WOLF, WOSNIK, WOSNITZKA, STRUWITZ, AUST, BECK, BEDNOSCH, BERGMANN, BOHM, DAMBIETZ, EICHHORN, GEBAUER, GRAUPE, HANSEL, HARTMANN, HELLMANN, HÖNSCHER, JÜTTNER, KESSEL, KÖHLER, KRAUDELT, KRAUSE, LUX, QUEKE, SCHMOLKE, STOLLE, WIEDEMANN, WITTICH, ZACHER, BEIGWITZ, ALDER, ALLNOCH, BLASIG, BÖHM, BUCHMANN, DRESSEL, GEBAUER, GLATZEL, HANEL, HANKE, HERDE, HERRMANN, HILLEBRAND, JAHNEL, JÜTTNER, KIRCHNER, KUNZE, LANGSCH, LINKE, MANN, MAY, MEIER, MEISSNER, SCHAB, SEIDEL, WAHNER, WALTERT, WALZIG, WEBER.

---

(zdj.1) Teren dawnego cmentarza przy kościele w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 6,54 MB

(zdj.2) Teren dawnego cmentarza przy kościele w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 6,9 MB

(zdj.3) Teren dawnego cmentarza przy kościele w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 5,85 MB

[ralf]

Kamienny krzyż pomnikowy, wystawiony w 1919 r. przez Josefa i Emilię Böhmów ze Strobic dla ich nieżyjącego syna Josefa, zmarłego śmiercią bohaterską dnia 4 kwietnia 1915 r. na terenie Karpat. Pod krzyżem znajduje się tablica inskrypcyjna z treścią: „Errichtet zur Ehre Gottes und zur Erinnerung an unseren lieben Sohn u. Bruder Josef Böhm, er starb den Heldentod am 4.4.1915 in den Karpathen. Ruhe sanft in fremder Erde. Gewidmet v. seiner lieben Eltern Josef u. Emilie Böhm aus Struwitz. // Es ist vollbracht! 1919”. Krzyż stoi pośrodku dawnego cmentarza przykościelnego.

---

(zdj.1) Krzyż pomnikowy na dawnym cmentarzu w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 6,47 MB

(zdj.2) Krzyż pomnikowy na dawnym cmentarzu w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 4,92 MB

(zdj.3) Krzyż pomnikowy na dawnym cmentarzu w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 6,56 MB

(zdj.4) Krzyż pomnikowy na dawnym cmentarzu w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,65 MB

[ralf]

Do dzisiaj na terenie dawnego cmentarza przykościelnego w Pakosławicach zachowało się tylko kilkanaście nagrobków. Oto ich zdjęcia oraz widniejące na nich nazwiska:

• Mathilde Jung z d. Schwiedler, właścicielka sołectwa dziedzicznego (1836-1917)
• Josef Jung (1861-1941)
• Luise Blaschke z d. Gross (1852-1921), Julie Gross (1850-1917)
• Josef Blaschke, rentier (1865-1921)
• Emilie Wiedemann z d. Seifert, ze Strobic (1876-1928)
• Maria Kunze, Josef Kunze [zdj.7]
• Theresia Hartmann z d. Hackenberg, ze Strobic (1853-1924)
• Albert Heisig (1841-1922), gajowy, weteran wojen 1866 i 1870/71
• Theresia Maria Meyer [zdj.10]
• Ferdinand Karoline Gäbel
• Paul Rewald (1854-1927)
• Julius Kraudelt, ogrodnik, ze Strobic (1854-1921)
• Helena Engelmann (1921-1931)
• Anton Schnalle, radca rachunkowy (1848-1921) i jego żona Maria (1861-1922)
• Franz Scholz, nauczyciel (1864-1929)
• Larl Ratschitzky (1849-1935)
• Timfai Grochotkin, rosyjski jeniec wojenny (zm. 21.11.1918)

---

(zdj.1) Nagrobki z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 6,19 MB

(zdj.2) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 2,87 MB

(zdj.3) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,18 MB

(zdj.4) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,13 MB

(zdj.5) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,52 MB

(zdj.6) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,15 MB

(zdj.7) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,16 MB

(zdj.8) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 2,26 MB

(zdj.9) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,13 MB

(zdj.10) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,29 MB

(zdj.11) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,37 MB

(zdj.12) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,42 MB

(zdj.13) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,27 MB

(zdj.14) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,14 MB

(zdj.15) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,24 MB

(zdj.16) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 3,21 MB

(zdj.17) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 0 raz(y) 3,21 MB

(zdj.18) Nagrobek z dawnego cmentarza w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 1 raz(y) 3,96 MB

[ralf]

Kamienny krzyż pokutny stojący przed bramą wejściową na teren kościoła w Pakosławicach.

---

Krzyż pokutny w Pakosławicach [20.III.2026 - fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 2 raz(y) 6,03 MB