Forum Historii Nysy

[ralf]

W dniach 13-16 stycznia 2026 r. Muzeum Powiatowe w Nysie przeprowadziło prace archeologiczne przy ul. Chodowieckiego, obok budynku Szkoły Podstawowej nr 5, w związku z montowaną tam podziemną instalacją wodną. Podczas robót przy tej inwestycji natrafiono na murowane pozostałości bastionu I, który stał w tym miejscu do ok. 1905 roku. Prace archeologiczne objęły teren o wymiarach ok. 8 x 12 m i głębokości docelowej wynoszącej 3 m.

Linia głowy dawnego bastionu I była skierowana narożnikiem w kierunku północno-wschodnim. Sam narożnik bastionu znajdował się w miejscu dzis. skrzyżowania ul. Marcinkowskiego z ul. Dąbrowskiego (zdj.1). Barki bastionu rozpościerały się pomiędzy dzis. budynkiem Urzędu Miejskiego przy ul. Kolejowej, a wspomnianym budynkiem Szkoły Podstawowej. Z kolei dziedziniec bastionu znajdował się w miejscu, gdzie dzisiaj stoi budynek o numerze Chodowieckiego 5. Na terenie prowadzonych obecnie robót ziemnych był dawniej zlokalizowany prawy bark bastionu. Należy dodać, że oba barki tego dzieła fortyfikacyjnego posiadały wewnętrzne pomieszczenia bojowe z działobitniami, znajdujące się na każdej z dwóch kondygnacji. Działobitnie te uwzględnia załączony niżej rzut (zdj.2 – kolor pomarańczowy), który powstał na podstawie planu tego bastionu z 1844 roku.

Pozostałe zdjęcia przedstawiają przedmiotowe prace archeologiczne. Widzimy na nich odsłonięte fragmenty dwóch dawnych pomieszczeń – spiżarni oraz kuchni, kilkumetrowy odcinek galerii z kanałem odpływowym, a także fragment ściany pomieszczenia bojowego. Po wykonaniu prac, tj. odkopaniu, czyszczeniu i dokumentacji, wszystkie odsłonięte, murowane pozostałości zostały usunięte.

Osoby szerzej zainteresowane tematem przedstawionych tutaj prac archeologicznych, odsyłam do planowanego, tegorocznego numeru „Nyskich Szkiców Muzealnych”, w których ukaże się krótki artykuł w tej właśnie sprawie.

---

(zdj.1) Lokalizacja i zarys bastionu I, naniesione na współczesne zdjęcie satelitarne [Oprac. ralf].jpg Na podstawie planu Twierdzy Nysa z 1851 r.

Plik ściągnięto 19 raz(y) 336 KB

(zdj.2) Rzut prawego barku bastionu I przy ul. Chodowieckiego [Oprac. ralf].jpg

Plik ściągnięto 17 raz(y) 1,46 MB

(zdj.3) Widok z lotu ptaka na teren prac archeologicznych przy ul. Chodowieckiego [fot. Muzeum Powiatowe w Nysie - 14.I.2026].jpeg

Plik ściągnięto 13 raz(y) 655,22 KB

(zdj.4) Widok z lotu ptaka na odsłonięty fragment pomieszczenia spiżarni [fot. Muzeum Powiatowe w Nysie - 14.I.2026].jpeg

Plik ściągnięto 4 raz(y) 596,84 KB

(zdj.5) Na pierwszym planie fragment pomieszczenia spiżarni [fot. Muzeum Powiatowe w Nysie - 14.I.2026].jpeg

Plik ściągnięto 10 raz(y) 460,02 KB

(zdj.6) Na pierwszym planie fragment pomieszczenia spiżarni [fot. Muzeum Powiatowe w Nysie - 14.I.2026].jpeg

Plik ściągnięto 5 raz(y) 492,98 KB

(zdj.7) Widok z lotu ptaka na odsłonięte pozostałości bastionu I przy ul. Chodowieckiego [fot. Muzeum Powiatowe w Nysie - 14.I.2026].jpeg

Plik ściągnięto 13 raz(y) 684,72 KB

(zdj.8) Widok z lotu ptaka na fragment pomieszczenia spiżarni [fot. Muzeum Powiatowe w Nysie - 14.I.2026].jpeg

Plik ściągnięto 4 raz(y) 397,86 KB

(zdj.9) Widok z lotu ptaka na fragment galerii z systemem odpływowym w posadzce [fot. Muzeum Powiatowe w Nysie - 14.I.2026].jpeg

Plik ściągnięto 4 raz(y) 405,69 KB

(zdj.10) Widok terenu prac archeologicznych przy ul. Chodowieckiego [fot. Muzeum Powiatowe w Nysie - 14.I.2026].jpeg

Plik ściągnięto 18 raz(y) 473,59 KB