Forum Historii Nysy

[ralf]

Pragnę poinformować, że w dniach 21-22 marca 2025 r. na Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie, odbyła się Konferencja Naukowo-Techniczna pt. „Historyczne znaki graniczne i geodezyjne – zabytki techniki?”, której organizatorami byli: Główna Komisja Historii i Tradycji Stowarzyszenia Geodetów Polskich oraz Oddziały SGP w Krakowie i Gdańsku, a patronat honorowy nad konferencją objął Główny Geodeta Kraju. Udział w spotkaniu wzięło 40 osób z całej Polski, z których połowa przedstawiła przygotowane przez siebie prezentacje na konkretny temat. Jednym z zaproszonych prelegentów był dyrektor Muzeum Powiatowego w Nysie – Edward Hałajko, który na konferencji wygłosił wykład zatytułowany „Kamienne znaki graniczne w Nysie i okolicy. Kamienie graniczne twierdzy Nysa”, będący skrótem artykułu jego autorstwa, o tym samym tytule, opublikowanym w ostatnim numerze „Nyskich Szkiców Muzealnych” (tom XVII z 2024 r.). Słuchacze byli tym wykładem wyraźnie zainteresowani i jednocześnie zaskoczeni faktem istnienia na ziemi nyskiej tak wielu różnych, wiekowych, rzadkich kamieni granicznych, o których do tej pory nie słyszeli. Owa reakcja, jak i samo zaproszenie dyr. Hałajki na przedmiotową konferencję, dowodzą, jak z punktu widzenia historycznego cennymi i unikalnymi w skali kraju reliktami są nyskie znaki graniczne i co za tym idzie, jak ważna jest kwestia ich ochrony prawnej.

---

(zdj.1) Dzień 21.III.2025. Konferencja w Krakowie [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 7 raz(y) 3,05 MB

(zdj.2) Dzień 21.III.2025. Konferencja w Krakowie [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 10 raz(y) 1,54 MB

(zdj.3) Dzień 22.III.2025. Uczestnicy konferencji pod smokiem wawelskim w Krakowie [zbiory prywatne - Mariusz Meus].jpg

Plik ściągnięto 17 raz(y) 4,66 MB

[ralf]

W dniu dzisiejszym (22.10.2025) pracownicy Muzeum Powiatowego w Nysie zabezpieczyli kamień graniczny twierdzy nyskiej, który został znaleziony przy prawym brzegu Nysy Kłodzkiej, na wysokości Fortu Blockhaus. Kamień posiada wyryty na czole nr „90” oraz skrót „F.G.”, a miejsce jego znalezienia mniej więcej odpowiada jego dawnej lokalizacji. Należy dodać, że na czapie tego kamienia znajduje się jeszcze drugi, inny numer („15g”?), który może być pozostałością po jego wcześniejszym oznakowaniu.

---

(zdj.1) Dzień 22.10.2025. Kamień graniczny znaleziony przy brzegu rzeki Nysy Kłodzkiej, na wysokości Fortu Blockhaus [fot. Edward Hałajko].jpg

Plik ściągnięto 9 raz(y) 527,12 KB

(zdj.2) Dzień 22.10.2025. Kamień graniczny znaleziony przy brzegu rzeki Nysy Kłodzkiej, na wysokości Fortu Blockhaus [fot. Edward Hałajko].jpg

Plik ściągnięto 6 raz(y) 447,26 KB

(zdj.3) Dzień 22.10.2025. Kamień graniczny znaleziony przy brzegu rzeki Nysy Kłodzkiej, na wysokości Fortu Blockhaus [fot. Edward Hałajko].jpg

Plik ściągnięto 10 raz(y) 374,41 KB

[ralf]

Zdjęcia kamienia granicznego, wyznaczającego niegdyś teren należący do miasta Nysy, który obecnie znajduje się daleko poza jej granicami. Na czole kamienia widnieje lilia, która była symbolem miasta Nysy. Boki kamienia, tył oraz czapa nie posiadają żadnych oznaczeń. Kamień ma wysokość 85 cm (nad powierzchnią ziemi), szerokość 27 cm i głębokość 20 cm. Samo okienko z lilią ma wysokość 27 cm oraz szerokość 20 cm. Z kolei sama lilia ma wysokość 22 cm i szerokość 15 cm.

---

(zdj.1) Dzień 26.X.2025. Kamień graniczny z lilią [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 9 raz(y) 2,53 MB

(zdj.2) Dzień 26.X.2025. Kamień graniczny z lilią [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 8 raz(y) 1,54 MB

(zdj.3) Dzień 26.X.2025. Kamień graniczny z lilią [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 6 raz(y) 1,91 MB

(zdj.4) Dzień 26.X.2025. Kamień graniczny z lilią [fot. ralf].jpg Widok boku kamienia.

Plik ściągnięto 6 raz(y) 1,76 MB

[ralf]

Zdjęcia kolejnych dwóch kamieni znajdujących się w sąsiedztwie kamienia wymienionego w ostatnim poście, znaczących teren, który był własnością miasta Nysy. Ten przedstawiony na zdjęciach nr 2-3 (uszkodzony) został wykonany najprawdopodobniej z marmuru sławniowickiego.

---

(zdj.1) Dzień 9.XI.2025 [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 8 raz(y) 3,58 MB

(zdj.2) Dzień 9.XI.2025 [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 6 raz(y) 2,95 MB

(zdj.3) Dzień 9.XI.2025 [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 6 raz(y) 2,12 MB

[ralf]

Dwa znajdujące się w bliskiej odległości od siebie kamienie graniczne z wizerunkiem lilii, które wydzielały obszar, należący niegdyś do miasta Nysy. Celem wizyty w tym miejscu była fotodokumentacja tych ciekawych, kamiennych reliktów.

---

(zdj.1) Dzień 9.XI.2025. Kamień graniczny z lilią [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 6 raz(y) 2,81 MB

(zdj.2) Dzień 9.XI.2025. Kamień graniczny z lilią [fot. E.H.].jpg

Plik ściągnięto 7 raz(y) 1,94 MB

(zdj.3) Dzień 9.XI.2025. Kamień graniczny z lilią [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 8 raz(y) 2,62 MB

(zdj.4) Dzień 9.XI.2025. Kamień graniczny z lilią [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 9 raz(y) 2,98 MB

[ralf]

Kamień graniczny z symbolem lilii i datą roczną 1835, podobno znaleziony w okolicy nyskiej oczyszczalni ścieków po powodzi w 2024 r. Zdjęcie opublikował jeden z użytkowników FB na profilu Muzeum Powiatowego w Nysie w dniu 30.X.2025 r. Wizja lokalna przeprowadzona dnia 5.XI.2025 nie wykazała obecności tego kamienia we wskazanym miejscu.

---

Kamień graniczny z lilią i datą roczną 1835.jpg Źródło: Facebook

Plik ściągnięto 4 raz(y) 847,4 KB

[ralf]

Kamień graniczny stojący przy skraju Nysy, z wykutymi literami „HE”. Nie udało się go jeszcze zidentyfikować. Możliwe, że litery są skrótem od „Herrschaft E…”, a wówczas zasadna mogłaby się okazać teoria mówiąca, że kamień wyznaczał granicę gruntu, którego właścicielem na początku XX w. był niejaki Erbs. Tym bowiem nazwiskiem w dokumentacji geodezyjno-kartograficznej z owego okresu podpisany jest grunt, przy którym obecnie stoi kamień.

---

(zdj.1) Dzień 9.XI.2025. Słupek graniczny z literami 'HE' [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 8 raz(y) 1,5 MB

(zdj.2) Dzień 9.XI.2025. Słupek graniczny z literami 'HE' [fot. ralf].jpg

Plik ściągnięto 5 raz(y) 1,59 MB

[ralf]